జిల్లా ముఖచిత్రం

అక్షాంశం: 16° 86’ ఉత్తరం నుండి 17° 14’ ఉత్తరం వరకు

రేఖాంశం: 15° 71’ తూర్పు నుండి 16° 47’ తూర్పు వరకు

విస్తీర్ణం

3,316 చ. కి.మీ.

• తూర్పు – ఏలూరు జిల్లా
• పశ్చిమం – గుంటూరు మరియు నల్గొండ జిల్లాలు
• ఉత్తరం – ఖమ్మం జిల్లా
• దక్షిణం – కృష్ణా జిల్లా

ప్రసిద్ధ కృష్ణా నది ఈ జిల్లా గుండా ప్రవహిస్తోంది. ఎత్తైన ప్రాంతంలోని మండలాలతో పాటు డెల్టా మండలాలు కూడా ప్రస్తుతం కృష్ణా నది జలాలను సాగునీటి అవసరాలకు వినియోగించుకునే సౌకర్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. దక్షిణ భారతదేశంలోని గోదావరి, కావేరి నదుల మాదిరిగానే పవిత్రమైన కృష్ణా నది పశ్చిమం నుండి తూర్పు దిశగా ద్వీపకల్పం మీదుగా ప్రవహించి, చివరకు రెండు ప్రధాన పాయల ద్వారా సముద్రంలో కలుస్తుంది. ఇతర వాగులు మరియు ఉపనదులలో మునియేరు, బుడమేరు మరియు తమ్మిలేరు ముఖ్యమైనవి.

మునియేరు కృష్ణా నదికి ప్రధాన ఉపనది. ఇది పూర్వపు జగ్గయ్యపేట మరియు నందిగామ తాలూకాల మీదుగా ఉత్తరం నుండి దక్షిణం వైపు ప్రవహిస్తుంది. ఇది జిల్లాకు అందుబాటులో ఉన్న అదనపు సాగునీటి వనరు. బుడమేరు మరో కొండ వాగు. ఇది మైలవరం, జి.కొండూరు, ఉంగుటూరు, విజయవాడ తదితర మండలాల గుండా ప్రవహించి చివరకు కొల్లేరు సరస్సులో కలుస్తుంది. వ్యవసాయపరంగా ఈ నీటి వనరులకు ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. ఇవి చిన్న నీటిపారుదల చెరువులకు నీటిని అందించడంతో పాటు ఎత్తిపోతల నీటిపారుదల మరియు భూగర్భ జలాల వినియోగానికి కూడా తోడ్పడుతున్నాయి.

ఈ జిల్లాలో ఉష్ణమండల వాతావరణ పరిస్థితులు నెలకొని ఉంటాయి. వేసవిలో అధిక ఉష్ణోగ్రతలు, శీతాకాలంలో చల్లని వాతావరణం ఉంటుంది. ఏప్రిల్ నుండి జూన్ వరకు అత్యంత వేడి నెలలు కాగా, మే నెలలో ఉష్ణోగ్రతలు అధికంగా ఉంటాయి. సాధారణంగా జూన్ మధ్యలో నైరుతి రుతుపవనాలు ప్రారంభమై అక్టోబర్ మధ్య వరకు మంచి వర్షపాతాన్ని అందిస్తాయి. జిల్లాలో సాధారణ వర్షపాతం 1035.1 మి.మీ. కాగా, అందులో మూడింట రెండు వంతుల వర్షపాతం నైరుతి రుతుపవనాల ద్వారా లభిస్తుంది. 2019-20 సంవత్సరంలో నమోదైన సగటు వర్షపాతం 761.00 మి.మీ.

ఈ జిల్లాలో ప్రధానంగా మూడు రకాల నేలలు ఉన్నాయి. అవి: 1. నల్ల నేలలు – గ్రామాలలో 57.6 శాతం, 2. ఇసుకతో కూడిన బంకమట్టి నేలలు – 22.3 శాతం, 3. ఎర్ర లోమీ నేలలు – 19.4 శాతం. అదనంగా, సముద్ర తీర ప్రాంతాల్లో కొంత ఇసుక నేలలు 0.7 శాతం వరకు ఉన్నాయి.

వివిధ రకాల సారవంతమైన నేలలతో సమృద్ధిగా ఉన్న ఈ జిల్లా వ్యవసాయ రంగంలో ముఖ్యమైన స్థానాన్ని కలిగి ఉంది. వ్యవసాయం ప్రధాన వృత్తి కాగా, వరి ప్రధాన ఆహార పంటగా సాగు చేయబడుతోంది. 2019-20 సంవత్సరంలో జిల్లాలో స్థూల పంటల సాగు విస్తీర్ణం 2.15 లక్షల హెక్టార్లు కాగా, అందులో స్థూల నీటిపారుదల విస్తీర్ణం 1.08 లక్షల హెక్టార్లు.

జిల్లాలో రహదారులు మరియు రైల్వేల ద్వారా చక్కటి రవాణా సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. 321 గ్రామాలు (కొన్ని ప్రధాన గ్రామ శివారు ప్రాంతాలతో సహా) రవాణా సౌకర్యాలకు అనుసంధానించబడ్డాయి. వీటిలో 321 గ్రామాలకు ఆర్.టి.సి. రవాణా సౌకర్యం ఉంది. విజయవాడ నగరం ఈ జిల్లాలో ప్రధాన వాణిజ్య కేంద్రంగా ఉండటంతో పాటు ఢిల్లీ, కలకత్తా, మద్రాస్, హుబ్లీ, గుడివాడ మరియు మచిలీపట్నం ప్రాంతాలతో అనుసంధానించబడిన ముఖ్యమైన రైల్వే జంక్షన్‌ను కలిగి ఉంది. విజయవాడకు సుమారు 16 కి.మీ. దూరంలో గన్నవరం వద్ద విమానాశ్రయం ఉంది.

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఎన్‌టీఆర్ జిల్లాలో అక్షరాస్యత శాతం 74.43గా నమోదైంది. విద్యారంగంలో ఈ జిల్లా ఎంతో అభివృద్ధి చెందింది. జిల్లాలోని దాదాపు అన్ని గ్రామాల్లో ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఉన్నాయి. ఎన్‌టీఆర్ వైద్య విశ్వవిద్యాలయం విజయవాడలో ఉంది.